RYSZARD KAPUŚCIŃSKI AND TIZIANO TERZANI

[POLISH] Tiziano Terzani, Włoch, florentyńczyk. Od 25 lat mieszka w Azji. Jest korespondentem "Der Spiegel" w New Delhi. Autor świetnych książek reporterskich. Dostałem od niego list:
"Nasz zawód ginie, pisze, nowi 'koledzy' stanowią wymienialny gatunek - jutro każdy z nich może zostać maklerem lub pracować na giełdzie, co zresztą wielu z nich rzeczywiście robi. Świat wydaje się coraz bardziej zajęty materialną stroną życia, ludzi interesuje przyjemne spędzanie czasu i różne hobby, a obojętność na wszystko staje się nową zasadą moralną".

- Kapuściński, R. (2004). Lapidaria. Warszawa: Czytelnik, s. 406-407  [Pierwsze wydanie w 1997 jako Lapidarium III].

[ENGLISH] A great book written in the best traditions of literary journalism... profound, rich and reflective.

- Ryszard Kapuściński na okładce książki: Terzani, T. (1998). A Fortune-Teller Told Me. Earthbound Travels in the Far East. London: Flamingo

[ENGLISH] I have very fond memories of Tiziano Terzani. Our world, which they say, is globalized, is instead made up of many regions and many different cultures. Through his work as a journalist, Tiziano created a bridge between these diversities and differences and thus provided the means by which others could understand the world, a world which is rapidly and dramatically changing. Terzani was able to do this because he knew how to observe, his eyes knew the right way to look, and this is why he became such an important witness for our times. Many write – today we are submersed by a deluge of words – but little of what is written will remain.

- Ryszard Kapuściński na spotkaniu jury Nagrody im. Tiziano Terzani, 5 XII 2004, cały tekst

[POLISH] Jest również rodzaj dziennikarstwa i reportażu, który jest bardzo bliski literatury. W literaturze włoskiej było bardzo dużo reporterów, którzy pisali w sposób bardzo poetycki. Przychodzi mi teraz do głowy Curzio Malaparte, którego książki były bardzo bliskie w wielu fragmentach poezji. Przychodzi mi do głowy niedawno zmarły, wielki reporter włoski Tiziano Terzani, którego wiele stron można czytać jako strony poetyckie. Żyjemy w ogóle w epoce zacierania się gatunków.

- Ryszard Kapuściński na spotkaniu w Rzymie o poezji (X 2006). Cały zapis spotkania (audio 50:01)

[POLISH] [o Fallaci i Terzanim, fragment wypowiedzi]
(...) Mnóstwo podobieństw biograficznych między tymi dwoma osobami. Obie pochodziły z Florencji, obie poświęciły się problemom międzynarodowym, obie bardzo ciężko zniosły tę samą chorobę śmiertelną i obie we Florencji umarły mniej więcej w tym samym czasie (...). Każde z nich reprezentowało inny stosunek do świata. Ten świat wielokulturowy Orianę Fallaci przerażał. Nie wiedziała jak się odnaleźć w tym świecie, który znała, wielokulturowym. Ponieważ widziała jedyne wyjście z tego wszystkiego - rozdzielić. Tiziano Terzani był odwrotnego zdania. Uważał, że jedynym wyjściem z tej sytuacji jest zbliżyć się, zrozumieć, próbować się porozumieć. Oboje ci dziennikarze włoscy reprezentują ten dylemat, który stoi przed nami wszystkimi. Rozdzielić się czy szukać porozumienia. To właśnie przesłanie zostawili nam na XXI wiek. Musimy naszym doświadczeniem, praktyką, szukać rozwiązania, odpowiedzi. (from YouTube)

[ITALIAN, translation about Fallaci and Terzani] Credo che adesso siamo soltanto all’inizio di un periodo molto lungo e molto doloroso. Ci sono due tempi da considerare, quello immediato e quello a lungo termine. Nell’immediato ci saranno moltissime difficoltà nel capirci, perché il primo contatto è sempre uno shock. Normalmente ognuno di noi ha un senso molto forte della propria identità e ha bisogno di un tempo relativamente lungo per capire che ci sono anche degli altri diversi da lui. Per questo il secolo XXI sarà un secolo molto difficile, perché ci saranno sempre più persone in movimento, considerando il costo sempre più basso dei trasporti, dei viaggi, delle comunicazioni. Ma non c’è altra soluzione, non abbiamo la possibilità di dividerci. Solo i saggi sapranno trovare una soluzione, ma questa soluzione non arriverà a breve e non sarà facile. Nel XXI secolo siamo tutti creatori delle situazioni, eppure allo stesso tempo ne siamo vittime. A questo proposito, nel mondo del giornalismo italiano ci sono state due scuole di pensiero di cui ho conosciuto i rappresentanti, e penso di aver capito cosa volevano dire. La prima persona è stata la grande giornalista italiana Oriana Fallaci, che ho conosciuto a Teheran durante la rivoluzione del ’76; mentre l’altro giornalista è stato Tiziano Terzani, che ho conosciuto a Delhi. Tra questi due personaggi ci sono molte similitudini: entrambi provenivano da Firenze, entrambi si sono dedicati a problemi internazionali, entrambi hanno avuto la stessa malattia, entrambi sono tornati dopo molti anni in Italia per morirci. Ma vedevano il mondo in maniera diversa. Il mondo multiculturale descrittoci da Oriana Fallaci ci metteva paura, perché lei non riusciva a ritrovarcisi; di conseguenza pensava che l’unica soluzione fosse quella di dividersi. Tiziano Terzani era dell’idea contraria, e cioè che l’unica soluzione fosse quella di cercare di comprenderci a vicenda. Questi due giornalisti italiani simboleggiano il grande dilemma che abbiamo noi tutti: dobbiamo dividerci o cercare di capirci? Questa è la domanda che hanno lasciato al XXI secolo; e a noi spetta di cercare la risposta attraverso le nostre esperienze e la nostra vita.

- Tłumaczenie na włoski rozmowy Wlodka Goldkorn z Ryszardem Kapuścińskim na uroczystości otwarcia Biblioteca Europea w Rzymie (Goethe-Institut Rom, Via Savoia 15), 24 X 2006, cały tekst

[POLISH] Kapuściński mówił, że bardzo bliski jest mu Tiziano Terzani, choć nigdy nie poznali się osobiście. "Dwadzieścia lat temu dostałem list z New Delhi. Opowiadał mi w nim o swoich reporterskich doświadczeniach z pobytu w Indiach". W czasie postoju na parkingu - wysiadał z auta z wyraźnie dokuczliwym bólem kręgosłupa - przypomniał też Orianę Fallaci, którą poznał w 1976 roku w Teheranie. "To dziwne - skomentował - wyruszyli w tym samym czasie, z tego samego miasta, a każde z nich zaproponowało dwa przeciwne sposoby odczytywania i komunikowania się ze światem. Po czym obydwoje w niewielkim odstępie czasu zmarli."

- Comina, F., Conci, A., Grigolli, P. Dwa szczęśliwe dni (tłum. M. Szymków) [w:] Kapuściński, R. (2008). Dałem głos ubogim. Kraków: Znak. s. 22

[POLISH] Nazwisko reportera, na którego często się powołuje - Tiziano Terzani - powtarza w wersji "Terzano Trezzani".

- Mikołajewski, J. (2008). Sentymentalny portret Ryszarda Kapuścińskiego. Kraków: Wydawnictwo Literackie (s.13)

[POLISH] Podejrzewam, że polscy fani pisarza wiedzą wszystko, ale dla włoskich zaskoczeniem były na przykład dwa listy znanego reportera Tiziano Terzaniego, które przytaczam: to, że Terzani pisał do Kapuścińskiego per "Maestro". Nasi dziennikarze myśleli, że to Terzani był dla niego mistrzem.

- Prof. Silvano De Fanti - Uniwersytet Udine (Dudko, B. "Terzani pisał do niego Maestro", Gazeta Wyborcza, 15 maja 2009)

Zebrał: Adam Kajzer, email: terzani.pl [at] gmail.com 

Feel free to send quotes you find "Ryszard Kapuściński and Tiziano Terzani"